To oczywiste, że sen służy zdrowiu i higiena z nim związana stanowi podstawę harmonijnego życia. Jest to jednak oczywistość, którą łatwiej nam głosić niż wdrażać w życie. Z badań i moich osobistych obserwacji wynika niezbicie, że śpimy krócej, kładziemy się później, budzimy się o różnych, nieregularnych porach, pobudzamy się używkami (takimi jak kawa, herbata czy napoje energetyczne) wieczorem oszukując naturalną senność i pobudzamy się rano – ignorując sygnały niedospania. Dodatkowo – długo za długo po zmroku otaczamy się sztucznymi źródłami światła [lampy, ekran telewizora, komputera czy smartfona], oszukując nasze organizmy, że noc nocą nie jest. W dzień zaś siedzimy więcej, ruszamy się rzadziej, a czas spędzamy w miejscach, do których nie dociera naturalne dzienne światło.

Nic dziwnego, że nasze rytmy dobowe szaleją. A im bardziej naszą dobową aktywność mamy rozregulowaną, tym trudniej – według badań – zajść w ciążę lub ją utrzymać. Wiele badań wskazuje na to, że kobiety pracujące w systemie zmianowym mają trudności z zajściem w ciążę i utrzymaniem tejże. Warto też dodać zaburzenie rytmu dobowego wpływa negatywnie również na płodność mężczyzn.

Chronobiologia zajmująca się rytmem dobowym i jego wpływem na funkcjonowanie człowieka (i nie tylko) jest stosunkowo nową dziedziną nauki. Szczególnie ważne – dla tematyki kobiecej płodności – jest odkrycie, że oś podwzgórze-przysadka-jajniki* odpowiedzialną za kobiecą płodność, rozregulować można właśnie poprzez „manipulowanie” przy kobiecym rytmie dobowym. Chronobiolodzy odkryli też w naszym genotypie geny centralnego zegara biologicznego. Uszkodzenie w obrębie tych genów wpływa nie tylko na nasze wzorce czuwania i snu, łączy się też z utrudnionym zajściem w ciążę.
Jeśli interesuję Cię biologiczne mechanizmy łączące rozregulowanie rytmu dobowego z płodnością, odsyłam Cię do bibliografii zamieszczonej pod artykułem. Jeśli jednak nie potrzebujesz pogłębionej wiedzy w temacie, masz jednak poczucie, że rozregulowanie rytmu dobowego może stać u Ciebie na przeszkodzie w poczęciu dziecka, załączam kilka ważnych wskazówek:

  • Ogranicz „skażenie światłem”. Po zmroku ogranicz źródła światła do absolutnego minimum. Nie oglądaj telewizora, nie siedź przed komputerem, nie przeglądaj telefonu co najmniej na 2 godziny przed snem. Korzystaj z lampek nocy (zamiast z górnego światła). Śpiąc – zaciemniaj pomieszczenie.
  • Wsłuchuj się w swoje ciało, zamiast z nim walczyć. Zmęczenie niech będzie dla Ciebie sygnałem, że czas zwolnić, położyć się spać lub po prostu zrelaksować, nie zaś bodźcem do tego, by sięgnąć po kolejną kawę, czarną herbatę, napój energetyczny (ten najlepiej zupełnie wyrzuć ze swojej diety) lub dawkę cukru. Jeśli czujesz się zmęczona rano, zacznij – paradoksalnie – dzień do krótkich pobudzających ćwiczeń, a nie kawy. Nie dawkuj sobie kofeiny po godzinie 17:00 (a nawet i wcześniej).
  • Jeśli pracujesz zmianowo lub po prostu w nocy, skonsultuj to ze swoim ginekologiem, endokrynologiem i/lub – jeśli cierpisz na bezsenność – psychologiem i/lub psychiatrą. Według badań, nawet po 20 latach od ustania pracy zmianowej, rytm dobowy utrzymuje swój rozregulowany wzorzec dobowy (Perry, 2005). Warto zatem zadbać, wraz ze specjalistą, o to, by ograniczyć jego negatywny wpływ na nasze życie. Co ciekawe też, w leczeniu niepłodności coraz częściej uwzględnia się terapię chronobiotykami, takimi jak melatonina (hormon snu).
  • Śpij długo. Leptyna, hormon wydzielany w trakcie długiego snu wpływa na owulację. Jeśli jednak masz poczucie, że mogłabyś spać bez końca i nigdy nie jesteś wyspana, skonsultuj to z psychologiem. Niedający odpoczynku sen też jest formą bezsenności.
  • Chodź spać i wstawaj codziennie o tej samej godzinie. Rutyna dnia jest przyjacielem płodności.
  • Jeśli większą część dnia spędzasz bez dostępu do światłą dziennego, rób sobie przerwy na zaczerpnięcie trochę światła dziennego. Jesienią i zimą rozważ zaopatrzenie się w lampę do fototerapii.

Powodzenia!
Sabina Sadecka
O autorce: Sabina Sadecka jest psycholożką i psychoterapeutką, współzałożycielką inspeerio, które jest portalem wiedzy psychologicznej, jak i centrum psychologicznym w jednym (inspeerio.pl). Związana z Kliniką Ivita od początku jej istnienia. Pracuje z osobami dotkniętymi niepłodnością, łącząc w pracy z nimi wiedzę na temat psychologii, psychoterapii, psychosomatyki i uważności.

Źródła:
Perry, V. (2005), Cała prawda o hormonach .Warszawa: Świat Książki.
Sellix, Michael T. Circadian Clock Function in the Mammalian Ovary.
Journal of Biological Rhythms. Feb2015, Vol. 30 Issue 1, p7-19. 13p.
Boden, M., Kennaway D. , Circadian rhythms and reproduction, Reproduction (2006) 132 379–392.
http://www.scientificamerican.com/article/off-the-clock-disrupted-daily/

  • Słowo “oś” zonacza tu fakt, że funkcjonowanie tych organów jest ze sobą silnie sprzężone.
Categoryciąża, porady, zdrowie

© 2017 - IVITA.eu

Projekt i wdrożenie: wppartner.eu